Facsa A organización presentou o seu segundo estudo sobre o impacto dos fenómenos meteorolóxicos extremos nos recursos hídricos, elaborado en colaboración con Red2Red. O documento subliña que o aumento dos fenómenos meteorolóxicos extremos (secas prolongadas, choivas torrenciais, ondas de calor e inundacións) representa un dos maiores desafíos do século XXI para a xestión da auga. Estes fenómenos afectan tanto á dispoñibilidade como á calidade da auga, alterando os ecosistemas e poñendo en perigo infraestruturas críticas e sectores clave como a agricultura, a industria e o turismo.
O informe destaca que España é unha das rexións máis vulnerables de Europa, cunha frecuencia crecente de eventos extremos. As secas intensificáronse en duración e gravidade, mentres que as choivas torrenciais, aínda que menos frecuentes, son cada vez máis intensas e destrutivas. Sen medidas de adaptación ambiciosas, as previsións apuntan a unha diminución progresiva da dispoñibilidade de auga e a un aumento da exposición ás secas, con graves impactos na agricultura, o abastecemento urbano de auga e os servizos ecosistémicos.
Segundo a Comisión Global sobre a Economía da Auga, se non se toman medidas, España podería perder ata o 81 % do seu PIB en 2050 debido á crise da auga, o que ascendería a máis de 136 000 millóns de euros. Non obstante, o investimento en infraestruturas resilientes reduciría estas perdas proxectadas entre un 401 % e un 651 %, segundo o Foro Económico Mundial. Así, triplicar o investimento anual en resiliencia da auga a 6 000 millóns de euros evitaría un impacto económico de 88 400 millóns de euros nos próximos anos.
Neste sentido, Facsa alerta sobre os custos e o impacto da inacción ante os riscos climáticos extremos. Entre 2000 e 2019, os desastres climáticos xeraron perdas globais superiores a 2,97 billóns de dólares. En Europa, estas perdas poderían superar os 170.000 millóns de euros anuais se non se intensifican as medidas de adaptación. No caso de España, o Plan Nacional de Adaptación ao Cambio Climático (PNACC) e a Axencia Europea de Medio Ambiente (AEMA) estiman que os fenómenos meteorolóxicos extremos, especialmente as ondas de calor, as inundacións e as secas, resultaron nun custo acumulado superior aos 95.000 millóns de euros ata 2023.
Claves para fortalecer a resiliencia da auga fronte aos extremos climáticos
O informe identifica tres piares clave para fortalecer a resiliencia da auga aos extremos climáticos. En primeiro lugar, solucións tecnolóxicas, incluíndo sistemas de monitorización mellorados, dixitalización de redes e innovación no tratamento e reutilización da auga. En segundo lugar, políticas e gobernanza, que abarcan a integración do risco climático na planificación do uso do solo, a promoción da cooperación intersectorial e o fortalecemento dos marcos regulatorios. Finalmente, solucións baseadas na natureza, que permiten a restauración dos ecosistemas fluviais, a protección dos humidais, a promoción da recarga de acuíferos e o deseño urbano baseado na natureza.
“"A adaptación aos fenómenos meteorolóxicos extremos debe converterse nun piar central da política da auga. É imprescindible actuar de forma proactiva, baseándose en coñecementos científicos sólidos e ferramentas de planificación flexibles. Priorizar os investimentos en resiliencia da auga non só reducirá os danos futuros, senón que tamén xerará beneficios sociais, económicos e ambientais sostibles."”, Xosé Claramonte, director xeral de Facsa.
Entre as principais recomendacións, o Informe sinala a revisión e actualización dos plans hidrolóxicos para incorporar escenarios de cambio climático, o fortalecemento das infraestruturas existentes para facelas máis resistentes aos extremos climáticos, a implementación de sistemas de alerta temperá automatizados e interoperables, a promoción da participación pública e a equidade no acceso á auga, así como o fomento da cooperación internacional, especialmente en concas compartidas.
“"España ten a responsabilidade e a oportunidade de liderar a adaptación á auga en Europa. Abordar os extremos climáticos non só é unha emerxencia, senón tamén unha oportunidade para transformar o modelo de xestión da auga cara a sistemas máis sostibles, equitativos e con capacidade para o futuro."”, Conclúe Xosé Claramonte.
Podes descargar o informe na seguinte ligazón: https://elaguaprimero.com/informe/estudio-2025/
