O uso de enerxías renovables é vital para abordar desafíos globais críticos como o cambio climático e o quecemento global, nun contexto de escaseza de enerxía e aumento dos prezos dos combustibles fósiles. Unha destas fontes de enerxía renovables é o biogás, un gas producido a partir da biodegradación dunha ampla variedade de residuos orgánicos, incluíndo lodos de depuradora, a fracción orgánica dos residuos municipais e esterco, entre outros. A produción de biogás mediante dixestión anaeróbica experimentou un crecemento exponencial en Europa nos últimos anos, xa que se pode producir localmente, permite o tratamento de residuos orgánicos, xera enerxía limpa e promove o desenvolvemento sostible e a acción climática.
Neste contexto, está a desenvolverse o proxecto FertiLab (PLEC2022-009252), do que forma parte Facsa. Está financiado polos fondos Next Generation da Unión Europea, no marco do Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia do Goberno de España (Ministerio de Ciencia e Innovación). O obxectivo principal desta iniciativa é darlle unha segunda vida ao subproduto resultante dunha das fases do tratamento da auga, coñecido como dixestato, converténdoo en tres tipos de produtos de grande interese para a agricultura sostible.
Produtos que apoian a agricultura sostible
Durante o proxecto de tres anos de duración (decembro de 2022 - novembro de 2025), FertiLab traballará na transformación dos lodos de augas residuais en tres tipos de produtos de grande interese para a agricultura sostible. En primeiro lugar, producirá fertilizantes ou emendas minerais enriquecidas cos nutrientes presentes nos lodos. En segundo lugar, producirá biopesticidas mediante a fermentación en estado sólido dos lodos. E, finalmente, producirá bioestimulantes, tamén mediante a fermentación en estado sólido dos lodos. Os beneficios destes produtos inclúen a mellora do crecemento das plantas, o aumento do rendemento e a mellora da calidade das colleitas, entre outros.
Con todo isto, o proxecto pretende acadar unha mellora na sustentabilidade da agricultura a nivel territorial baseándose nos principios da agroecoloxía, xa que propón cambiar o escenario actual de agricultura intensiva por estratexias máis locais, nas que se pechan os ciclos de nutrientes e se empregan emendas orgánicas en lugar de produtos químicos con alto impacto ambiental, como os fertilizantes minerais e os pesticidas químicos.
Ademais, Fertilab inclúe a avaliación do uso e a aplicación potencial dos bioprodutos obtidos, promovendo a comercialización e a aceptación no mercado de novos ingredientes agrícolas de base biolóxica. Ademais, implementarase o concepto de "Living Lab" para abordar a fertilización sostible coa participación de diversas partes interesadas. Isto actuará como catalizador para a posta en marcha dunha plataforma aberta onde se poidan abordar novas propostas agrícolas desde perspectivas técnicas, ambientais e económicas.
Consorcio e orzamento
O consorcio do proxecto, do que Facsa forma parte, inclúe tres universidades, dous centros de investigación e un socio industrial: a Universidade Autónoma de Barcelona (UAB), co seu grupo de compostaxe (GICOM) á fronte do proxecto; a Universidade Politécnica de Cataluña – BarcelonaTech (UPC); a Universidade Miguel Hernández (UMH) de Elxe; o Instituto de Investigación e Tecnoloxía Agroalimentarias (IRTA); e o Centro Vasco de Cambio Climático (BC3) – Klima Aldaketa Ikergai. O orzamento elixible do proxecto é de 643.662 €.
